He hoʻoholo koʻikoʻi ka Whistleblowing i hiki ke loaʻa i nā hopena nui no ka mea hoʻopiʻi a me ka hui a lākou e hōʻike ai. ʻO ke kumu nui, pili ka whistleblowing i ka hōʻike ʻana i nā hana pono ʻole, kānāwai, a i ʻole nā hana pōʻino i loko o kahi hui a i ʻole hui. ʻOiai hiki iā ia ke hana koʻikoʻi i ka hoʻopaʻa ʻana i ka poʻe hewa, ʻaʻole kēlā me kēia hana i nīnau ʻia e hōʻoia i ka whistleblowing. I kekahi mau hihia, ʻoi aku ka maikaʻi a me ka liʻiliʻi o nā ala e hoʻoponopono ai i ka pilikia.
Inā ke alo nei ʻoe i kahi pilikia koʻikoʻi ma ka hana a ʻaʻole maopopo ʻoe i ka puhi ʻana i ka pīkī a i ʻole e mālama i ke kūlana i kahi ala ʻē aʻe, he mea kōkua ke ʻike i nā hōʻailona e hōʻike ana i ka wā pono ʻoe a pono ʻole e hana.
He aha ka Whistleblowing?
ʻO ka Whistleblowing ka hana o ka hōʻike ʻana i nā hana kūʻokoʻa, kūpono ʻole, a i ʻole nā hana pōʻino i loko o kahi hui, ʻoihana aupuni, a i ʻole hui. Hoʻopili pinepine ia i ka hōʻike ʻana i ka hoʻopunipuni, nā hewa palekana, nā hewa kālā, a i ʻole nā hana hewa ʻē aʻe i kahi luna mana nona ka mana e noiʻi a hana i nā hana hoʻoponopono.
E like me kā ka loio Peter Katz wehewehe, "ʻO ka whistleblower ka mea nāna e hōʻike i ka hana hewa, e lawe ana i ka poʻe hewa i ka hoʻokolokolo. Hōʻike ka whistleblower i ka ʻike koʻikoʻi i ka mea loaʻa i ʻae ʻia (kekahi mea nona ka mana e hana i ke kānāwai).
ʻAʻole maʻalahi ka hoʻoholo ʻana i ka whistleblow, no ka mea hiki ke loaʻa i nā hopena ʻoihana koʻikoʻi a pilikino, he mea koʻikoʻi ke kaupaona ʻana i nā pilikia a hoʻomaopopo i kāu mau kuleana ma mua o ka hana ʻana.
Nā hōʻailona Pono ʻoe e Whistleblo
E hoʻomaka kākou ma ka ʻimi ʻana i kekahi o nā kumu a me nā hiʻohiʻona kahi i kūpono ai ka whistleblowing:
1. He pilikia ko'iko'i ka pilikia
Inā ʻoe i ʻike i ka hana hewa a i ʻole ka pono ʻole e hoʻoweliweli i ka palekana o ka lehulehu, hōʻino i nā pono kanaka, a i ʻole hiki ke hōʻeha nui, ʻo ka whistleblowing paha ka hana kūpono. No ka laʻana, inā kūʻai aku ka ʻoihana i nā lāʻau lapaʻau kīnā ʻole e hoʻopilikia ai i nā ola a i ʻole e hoʻolei i nā ʻōpala ʻona i loko o nā lako wai kūloko, hiki i ka hōʻike ʻana i kēia mau hana ke pale i nā kānaka he nui.
Inā pili ka pilikia i ka pōʻino nui i nā limahana, nā mea kūʻai aku, a i ʻole ka lehulehu, ʻo ke kū ʻana paha ke ala e pono ai.
2. Ua hāʻule ka hōʻike kūloko
Ma mua o ka whistleblowing ma waho, e ho'āʻo mau ʻoe e hoʻoponopono i ka pilikia i loko o ka hui. Nui nā ʻoihana i nā keʻena hoʻokō, nā hotline ethics, a i ʻole nā hui HR no ka mālama pono ʻole.
Eia nō naʻe, inā ua hōʻike ʻoe i kou hopohopo i loko a hōʻole ke alakaʻi i ka hana - a i ʻole ka hewa, e hoʻāʻo e uhi iā ia - ʻo ka whistleblowing waho wale nō kāu koho. Inā haʻalele ka hui a ʻae paha i ka hana hewa, ʻo ka lawe ʻana iā ia i kahi keʻena hoʻoponopono, hui kiaʻi, a i ʻole ka hoʻokō kānāwai paha kāu koho maikaʻi loa.
3. Mālama ke Kānāwai iā ʻoe
Ma nā ʻoihana he nui, loaʻa nā pale whistleblower e pale i nā limahana mai ka hoʻopaʻi ʻana, ka nele o ka hana, a i ʻole ka hana kānāwai. No ka laʻana, ma US, nā kānāwai e like me ka Dodd-Frank Act, Sarbanes-Oxley Act, a me False Claims Act. hāʻawi i nā pale no ka poʻe e hōʻike ana i ka hoʻopunipuni kālā, nā hōʻino palekana, a me ka hoʻopunipuni ʻaelike aupuni.
Ma mua o ka puhi ʻana i ka pīkī, he mea nui e hoʻomaopopo i kāu mau pale kānāwai. Inā pololei kāu koi, kākau ʻia, a uhi ʻia ma lalo o nā kānāwai whistleblower, ʻoi aku ka palekana o ʻoe mai ka backlash.
4. Loaʻa iā ʻoe nā hōʻike ikaika
ʻAʻole lawa ka hoʻopiʻi wale ʻana. I mea e noʻonoʻo pono ai, pono nā mea hoʻopiʻi i nā hōʻike paʻakikī. Inā loaʻa iā ʻoe nā leka uila, nā moʻolelo kālā, nā leo leo, a i ʻole nā hōʻike hōʻike e kākoʻo maopopo ana i kāu koi, e loaʻa iā ʻoe kahi hihia ʻoi aku ka ikaika i ka lawe ʻana i kāu mau manaʻo i nā luna.
Inā ʻoe e noʻonoʻo ana i ka whistleblowing akā ʻaʻohe hōʻike pololei, e noʻonoʻo e hōʻiliʻili i nā palapala me ka akahele ma mua o ka neʻe ʻana i mua. E hoʻomanaʻo e hiki ke hōʻeha i kāu hihia ma mua o ke kōkua ʻana i nā hōʻike i loaʻa ma ke kānāwai ʻole (e like me nā palapala ʻaihue a i ʻole nā hoʻopaʻa leo huna ma kekahi mau mokuʻāina).
Nā hōʻailona ʻAʻole Pono ʻoe e Whistleblo
Ma muli wale nō o ka hana ʻino ʻana, ʻaʻole ia he manaʻo ʻo ka whistleblowing ka hopena.
Eia kekahi mau hōʻailona e noʻonoʻo paha ʻoe i nā koho ʻē aʻe:
1. ʻO ka pilikia he hoʻopaʻapaʻa wahi hana, ʻaʻole hana hewa
ʻAʻole nā luna maikaʻi ʻole, nā kulekele kūpono ʻole, a i ʻole nā keaka keʻena ke kumu e puhi ai i ka puʻupuʻu. Inā pili pilikino kou manaʻo - e like me ka ʻae ʻole no ka hoʻolaha ʻana a i ʻole kekahi hoa hana ʻino - ʻoi aku ka maikaʻi o ka mālama ʻana i loko.
Manaʻo ʻia ʻo Whistleblowing no ka hōʻike ʻana i nā hewa koʻikoʻi i ke kānāwai a i ʻole ka pono, ʻaʻole e hoʻoponopono i nā paio wahi hana. Inā pili ka pilikia i ka politika o ke keʻena ma mua o ka hana hewa maoli, e noʻonoʻo e hoʻoponopono iā ia ma o HR, mediation, a i ʻole ka hoʻoholo hoʻopaʻapaʻa ʻoihana.
2. Loaʻa ʻole ʻoe i nā hōʻike
ʻO ka whistleblowing me ka ʻole o ka hōʻike maopopo ʻana he pilikia. ʻOiai inā manaʻo nui ʻoe i ka hoʻopunipuni a i ʻole ka hana hewa, pono ʻoe i nā hōʻike paʻa e kākoʻo i kāu mau koi. Inā ʻaʻole ia, pilikia ʻoe i ka hōʻino ʻana i kou hilinaʻi. A inā hoʻolaha ka hihia, hiki iā ʻoe ke kū i kahi hoʻopiʻi hōʻino.
3. ʻAʻole ʻoe i ʻimi i nā hoʻonā kūloko
I kekahi mau hihia, hiki i kahi kamaʻilio maʻalahi me HR a alakaʻi paha ke hoʻoholo i ka pilikia me ka ʻole o ka whistleblowing waho. Inā he moʻolelo ko ka hui e hoʻoponopono i nā pilikia pili pono, pono ʻoe e hāʻawi mua i nā ala kūloko.
4. ʻOi aku ka nui o nā pilikia ma mua o ka hopena
Hiki i ka whistleblowing ke ho'opau 'oihana a hoʻokahe ka manaʻo. Inā ʻaʻole hiki ke hoʻololi i ka hoʻolaha ʻana i ka hana hewa - a inā paha ʻoe i kahi kūlana e hiki ai iā ʻoe ke hoʻopaʻi me ka pale kānāwai liʻiliʻi - pono ʻoe e noʻonoʻo pono inā pono ia.
Hoʻohui ʻia a pau
Loaʻa nā pale whistleblowing no kekahi kumu, akā he mea nui nō hoʻi e hoʻomanaʻo he mau pilikia maoli a me nā pilikia. Ma ka noʻonoʻo pono ʻana i nā koho āpau, hiki iā ʻoe ke hōʻoia e hana ana ʻoe i ka hoʻoholo maikaʻi loa no ʻoe a me kou ʻohana.
