Kubonakala sengathi njalo emavikini ambalwa kuba nesinye isihloko esikhulu mayelana nenkampani enkulu ehlushwa ukwephulwa kwedatha. Okwenza lokhu kuphazamiseke nakakhulu ukuthi ukwephulwa okuningi akubandakanyi noma yini oyenzile kabi. Ungaqaphela, uqaphele, futhi ube nomthwalo wemfanelo, kodwa ube yisisulu.
Ukwephulwa kwedatha kuyanda kakhulu ngoba ulwazi lomuntu siqu selube yigugu kakhulu. Abanye ochwepheshe bakufanise “nowoyela wedijithali” – okungukuthi, lubaluleke kakhulu futhi luwusizo. Lokhu kusho ukuthi izigebengu azisadingi ukungena emakhaya noma ezikhwama zemali. Zidinga nje ukufinyelela kudathabheyisi noma izinhlelo zokuphepha ezibuthakathaka. Uma ulwazi lwakho selusengozini, imiphumela ingahlala iminyaka eminingi. Kodwa ukuqonda ukuthi ukwebiwa kobunikazi kwenzeka kanjani – nokuthi yini ongayenza ukuze uzivikele – kukubuyisela ekulawuleni.
Kungani Ukwephulwa Kwedatha Kuvamile Kangaka Manje
Izinkampani ziqoqa ulwazi lomuntu siqu oluningi kunanini ngaphambili. Zilugcina ngedijithali, zabelane ngalo nabathengisi, futhi ziluhambisa kumanethiwekhi ukuze lusebenze kahle. Lokho kulula kudala amathuba, kodwa futhi kudala ingozi. Zonke izinhlelo, ukungena ngemvume, kanye nendawo yokuxhumana iba yinto engaba khona.
Ama-hacker awasewona nje abantu ababodwa abasebenza ezindlini ezingaphansi komhlaba. Amaningi ayingxenye yemisebenzi ehleliwe esebenzisa amathuluzi azenzakalelayo ukuze asebenzise ubuthakathaka obukhulu. Afuna isofthiwe esiphelelwe yisikhathi, amaphasiwedi abuthakathaka, amaseva angavikelekile, noma abasebenzi abangakhohliswa ngama-imeyili e-phishing. Ukwehluleka okukodwa okuncane kungadalula izigidi zamarekhodi.
Okucasulayo ukuthi awuvamile ukuqonda ukuthi inkampani ivikela kahle kangakanani idatha yakho. Uyawethemba amabhizinisi ngolwazi lwakho ngoba kufanele - hhayi ngoba ungaqinisekisa imikhuba yawo yokuphepha. Uma kwenzeka ukwephulwa kwemithetho, uvame ukusala ubhekene nomphumela ngenkathi inkampani ixolisa futhi inikeza ukuqapha isikweletu okwesikhashana.
Indlela Ukwebiwa Kobunikazi Okuvamile Okuqala Ngayo
Ukwebiwa kobunikazi akwenzeki njalo ngokushesha ngemva kokwephulwa komthetho. Ngezinye izikhathi idatha eyebiwe ihlala ikhona iwebhu emnyama izinyanga ngaphambi kokuba isetshenziswe. Ngezinye izikhathi, izigebengu zihamba ngokushesha ukuvula ama-akhawunti, zifake izicelo zemali mboleko, noma zifake amafomu entela angekho emthethweni egameni lakho. Ngenxa yokuthi lezi zenzo azibandakanyi ukuxhumana ubuso nobuso, kungathatha isikhathi ngaphambi kokuba uqaphele ukuthi kukhona okungahambi kahle.
Izimpawu ezivamile zokuxwayisa zifaka phakathi izindleko ezingajwayelekile, izaziso zokuqoqa izikweletu ongazazi, noma izaziso mayelana nemibuzo yesikweletu ongayigunyazanga. Ungase wenqatshelwe isikweletu ngokungalindelekile noma uthole iposi mayelana nama-akhawunti ongazange uwavule. Ezimweni eziningi, abantu bathola ukwebiwa kobunikazi kuphela ngemva kokuba umonakalo omkhulu usuvele wenziwe.
Okufanele Ukwenze Ngokushesha Ngemva Kokwephulwa Kwedatha
Uma uthola ukuthi idatha yakho kungenzeka ukuthi iveziwe, ukwenza ngokushesha kunganciphisa umonakalo. Nakuba isimo ngasinye sihlukile, kunezinyathelo ezithile eziqhubekayo ezikusiza ekuvikeleni ekulimaleni okuqhubekayo.
- Shintsha amaphasiwedi ngokushesha. Buyekeza amaphasiwedi ama-akhawunti athintekile nanoma yimaphi amanye ama-akhawunti asebenzisa iziqinisekiso ezifanayo. Sebenzisa amaphasiwedi aqinile nahlukile ukuze unciphise ingozi yokufinyelela okwengeziwe.
- Nika amandla ukuqinisekiswa kwezinto ezimbili. Ukwengeza ungqimba olwengeziwe lokuqinisekisa kwenza kube nzima kakhulu ngomuntu ukuthi athathe ama-akhawunti akho.
- Gada ama-akhawunti akho ezezimali eduze. Buyekeza izitatimende zasebhange, umsebenzi wekhadi lesikweletu, kanye nezaziso zokuthengiselana njalo ukuze ukwazi ukuthola umsebenzi osolisayo kusenesikhathi.
- Hlola imibiko yakho yesikweletu. Funa ama-akhawunti angajwayelekile, imibuzo, noma ibhalansi. Ukuqapha isikweletu sakho kungenye yezindlela ezisheshayo zokuthola ukwebiwa kobunikazi.
- Beka izexwayiso zokukhwabanisa noma ukumiswa kwekhredithi. Uma kudingeka, la mathuluzi enza kube nzima ngezigebengu ukuvula ama-akhawunti amasha ngegama lakho ngaphandle kokuqinisekiswa.
Lezi zinyathelo aziqedi ingozi ngokuphelele, kodwa zinciphisa kakhulu amathuba okuthi idatha eyebiwe isetshenziswe ngempumelelo.
Umphumela Wesikhathi Eside Wokwebiwa Kobunikazi
Ngisho noma ubanjwa ukwebiwa kobunikazi kusenesikhathi, inqubo yokutakula ingaba nzima. Kungase kudingeke uphikise ama-akhawunti okukhwabanisa, ufake imibiko yamaphoyisa, usebenzisane nezikhungo zezikweletu, njll.
Lokho abantu abaningi abangakuqapheli ukuthi ukwebiwa kobunikazi akuyona nje inkinga yomuntu siqu. Kwezinye izimo, kubonisa ukwehluleka kwezinkampani ukuvikela idatha yabathengi ngendlela efanele noma ukusabela ngendlela efanele ngemva kokwephulwa komthetho. Lapho amabhizinisi engalandeli imithetho yokuvikela idatha noma engawunaki umthwalo wawo, abathengi bashiywa bethwele umthwalo.
Uma Usizo Lwezomthetho Lunengqondo
Uma ulwazi lwakho lomuntu siqu seludaluliwe futhi ubhekene nokulimala okuqhubekayo, ukuqasha ummeli wamalungelo abathengi kungaba yisinyathelo esibalulekile. Ummeli ogxile ekuvikelweni kwabathengi kanye nobumfihlo bedatha uyaqonda imithetho elawula indlela izinkampani okumele ziphathe ngayo ulwazi lwakho. Bangasiza ekunqumeni ukuthi amalungelo akho aphuliwe yini nokuthi unelungelo lokuthola isinxephezelo noma isinyathelo sokulungisa.
Usizo lwezomthetho lubaluleke kakhulu uma ubhekene namaphutha okubika ngesikweletu aphindaphindwayo, ukwebiwa kobunikazi okungaxazululwa, noma inkampani enqaba ukuthatha umthwalo wemfanelo wokwephulwa komthetho. Ummeli wamalungelo abathengi angaphatha ukuxhumana futhi alwe nemikhuba engalungile.
Ukungeza Konke
Ukwephulwa kwedatha kungase kwande, kodwa namathuluzi atholakalayo okuzivikela ayanda. Uma uqonda ukuthi ukwebiwa kobunikazi kwenzeka kanjani nokuthi yiziphi izinyathelo okufanele uzithathe lapho ulwazi lwakho ludalulwa, cishe awuzizwa ungenamandla. Futhi lapho izimo ziba yingozi, ukwazi ukuthi kufanele uhilele nini ummeli wamalungelo abathengi kubaluleke kakhulu. Phela, ezweni ledijithali, ukuqwashisa kungenye yezindlela zakho zokuzivikela eziqine kakhulu.
