Ukubetha impempe sisigqibo esinzima esinokuba neziphumo ezingundoqo kulowo uxelayo kunye nombutho awubhencayo. Eyona nto iphambili, ukuxela izenzo ezigwenxa kubandakanya ukuxela izenzo ezingekho mthethweni, ezingekho mthethweni, okanye eziyingozi ngaphakathi kwenkampani okanye iziko. Ngoxa inokudlala indima ebalulekileyo ekuphenduliseni abenzi bobubi, asizizo zonke izenzo ezithandabuzekayo ezibangela ukuba kuhlatywe ikhwelo. Kwezinye iimeko, kukho iindlela ezingcono, ezingenabungozi zokusombulula lo mba.
Ukuba ujongene nengxaki yokuziphatha emsebenzini kwaye awuqinisekanga ukuba uvuthele impempe okanye uyisingathe imeko ngenye indlela, kuyanceda ukwazi iimpawu ezibonisa ukuba kufuneka nini kwaye ungathathi inyathelo.
Yintoni Ukubetha uMlozi?
Ukubetha impempe sisenzo sokubhentsisa izinto ezingekho mthethweni, ezingekho mthethweni, okanye eziyingozi ngaphakathi kwenkampani, iarhente karhulumente, okanye umbutho. Idla ngokubandakanya ukuxela ubuqhophololo, ukunyhashwa kokhuseleko, ukungaziphathi kakuhle kwemali, okanye ezinye izenzo ezigwenxa kumntu osemagunyeni onegunya lokuphanda nokuthatha amanyathelo okulungisa.
Njengoko ummeli uPeter Katz echaza, “Umhlebi ngumntu oxela izenzo ezingekho mthethweni, ezisa abenzi bobubi ematyaleni. Umxeli uxela inkcazelo enovakalelo kumamkeli ogunyazisiweyo (umntu onegunya lokuthabatha amanyathelo asemthethweni). Yomibini imithetho yesebe nekarhulumente inika abo bahlebayo ukhuseleko ekubeni bagxothwe, bathotywe, okanye bacalulwe ngenye indlela ngabaqeshi babo.”
Isigqibo sokwenza impempe asinakuze sibe lula, njengoko sinokuba neziphumo ezimandundu kubuchwephesha kunye nezobuqu, nto leyo eyenza ukuba kubaluleke kakhulu ukuvavanya umngcipheko kwaye uqonde amalungelo akho phambi kokuba uthathe inyathelo.
Iimpawu ekufuneka Uzibethele impempe
Masiqale ngokuphonononga ezinye zezinto kunye neemeko apho ukubethelwa impempe kwenza eyona ngqiqo:
1. Lo mba Ubeka Umngcipheko Omkhulu
Ukuba ubone indlela yokuziphatha engekho mthethweni okanye engekho mgangathweni esongela ukhuseleko loluntu, enyhasha amalungelo oluntu, okanye enokubangela umonakalo omkhulu, ukuxela impempe isenokuba linyathelo elifanelekileyo. Umzekelo, ukuba inkampani ithengisa isazi izixhobo zonyango ezinokukhubazeka ezibeka ubomi babantu emngciphekweni okanye ilahle inkunkuma enetyhefu kwindawo yamanzi asekuhlaleni, ukuveza ezi zenzo kunokukhusela abantu abaninzi.
Xa umba ubandakanya umonakalo omkhulu kubasebenzi, abathengi, okanye uluntu, ukuthatha inyathelo kunokuba linyathelo elilandelayo eliyimfuneko.
2. Ukunika ingxelo yaNgaphakathi Akuphumelelanga
Ngaphambi kokuba wenze impempe ngaphandle, kufuneka usoloko uzama ukusombulula umba ophakathi embuthweni kuqala. Iinkampani ezininzi zinamasebe okuthobela, iinombolo zocingo zeenqobo ezisesikweni, okanye amaqela eHR ajongana ngqo nokuziphatha kakubi.
Nangona kunjalo, ukuba ukuxelile okukuxhalabisayo kwakho ngaphakathi kwaye ubunkokeli bala ukuthabatha inyathelo - okanye okubi ngakumbi, bazama ukukufihla - ukubethelwa ngempempe yangaphandle inokuba yeyona ndlela onokukhetha ngayo. Ukuba inkampani ayihoyi okanye ivumela isenzo esingalunganga, ukuyisa kwi-arhente elawulayo, iqela labagadi, okanye ukuthotyelwa komthetho inokuba lolona bhejo lwakho lungcono.
3. Umthetho uyakukhusela
Kumashishini amaninzi, kukho ukukhuselwa kwabahlebi ukukhusela abasebenzi ekuziphindezeleni, ekuphulukaneni nomsebenzi, okanye kumanyathelo asemthethweni. Umzekelo, e-US, imithetho efana neDodd-Frank Act, Sarbanes-Oxley Act, kunye noFalse Claims Act. bonelela ngokhuseleko kwabo baxela ubuqhophololo bezemali, ukunyhashwa kweziqinisekiso, kunye nobuqhophololo bekhontrakthi karhulumente.
Ngaphambi kokuvuthela impempe, kubalulekile ukuqonda ukhuseleko lwakho lomthetho. Ukuba ibango lakho linyanisekile, libhaliwe, kwaye ligqunyiwe phantsi kwemithetho yabahlebi, kunokwenzeka ukuba ukhuseleke ekuzisweni.
4. Unobungqina Obunamandla
Izityholo zizodwa azonelanga. Ukuze bathathwe ngokungathí sina, abahlebi bafuna ubungqina obubambekayo. Ukuba unee-imeyile, iirekhodi zemali, ushicilelo olurekhodiweyo, okanye ubungqina obuxhasa ngokucacileyo ibango lakho, uya kuba netyala elinamandla ngakumbi xa uzisa iinkxalabo zakho kwabasemagunyeni.
Ukuba ucinga ngokubetha impempe kodwa uswele ubungqina obuthe ngqo, cinga ngokuqokelela amaxwebhu ngononophelo ngaphambi kokuba uye phambili. Gcina ukhumbule ukuba ubungqina obufunyenwe ngokungekho mthethweni (njengamaxwebhu abiweyo okanye ukurekhoda okufihlakeleyo kumazwe athile) kunokulimaza ityala lakho kunokuba likuncede.
Iimpawu ongafanele Uzibethele umlozi
Kungenxa yokuba kukho into engalunganga eyenzekayo, akuthethi ukuba ukubethelwa ngempempe kusisisombululo ngokuzenzekelayo.
Nantsi imiqondiso onokuthi uyithathele ingqalelo ezinye iinketho:
1. Lo mba yingxabano yaseMsebenzini, hayi ukwenza izinto ezigwenxa
Ayinguye wonke umphathi ombi, umgaqo-nkqubo ongalunganga, okanye idrama yeofisi sisizathu sokuvuthela impempe. Ukuba inkxalabo yakho yeyobuqu - njengokungavisisani malunga nokunyuselwa okanye umntu osebenza naye okrwada - kungcono ukuyiphatha ngaphakathi.
Ukubetha impepha kujoliswe ekuvezeni ulwaphulo-mthetho olunobuzaza okanye lweenqobo ezisesikweni, hayi ukusombulula iingxabano zasemsebenzini. Ukuba umcimbi umalunga nezopolitiko zeofisi kunezenzo ezigwenxa zokwenyani, cinga ukuyisingatha nge-HR, ulamlo, okanye isisombululo seengxabano zobuchwephesha endaweni yoko.
2. Awunabungqina obaneleyo
Ukubetha impempe ngaphandle kobungqina obucacileyo kuyingozi. Nokuba urhanela kakhulu ubuqhophololo okanye ukungaziphathi kakuhle, udinga ubungqina obubambekayo bokuxhasa amabango akho. Ngaphandle kwayo, usengozini yokonakalisa ukuthembeka kwakho. Kwaye ukuba ityala liya esidlangalaleni, usenokujongana nesimangalo songcoliso.
3. Awukajongi izisombululo zangaphakathi
Kwezinye iimeko, incoko elula no-HR okanye inkokeli inokusombulula umcimbi ngaphandle kwesidingo sokubhengezwa kwangaphandle. Ukuba inkampani inembali yokujongana neenkxalabo zokuziphatha ngokufanelekileyo, kufuneka unike amajelo angaphakathi ithuba kuqala.
4. Imingcipheko Yodlula Impembelelo Enokubakho
Ukubetha impempe kunokuphelisa umsebenzi kwaye ukukhathaza ngokweemvakalelo. Ukuba ukubhenca isenzo esigwenxa akunakwenzeka ukuba kukhokelele kutshintsho - okanye ukuba ukwimeko apho unokujongana nempindezelo ngaphandle kokhuseleko olusemthethweni oluncinci - kufuneka uvavanye ngononophelo ukuba kufanelekile na.
Ukudibanisa konke
Ukhuseleko lokubhenela kukho ngesizathu, kodwa kukwabalulekile ukukhumbula ukuba kukho imingcipheko yokwenyani kunye nemingeni ebandakanyekayo. Ngokuqwalasela ngononophelo zonke iinketho, unokuqinisekisa ukuba wenzela wena kunye nosapho lwakho esona sigqibo silungileyo.
