Whistleblowing jẹ ipinnu to ṣe pataki ti o le ni awọn abajade nla fun mejeeji olufọfọ ati eto ti wọn ṣafihan. Ni ipilẹ rẹ, whistleblowing pẹlu ijabọ aiṣedeede, arufin, tabi awọn iṣe ti o lewu laarin ile-iṣẹ tabi igbekalẹ. Lakoko ti o le ṣe ipa pataki ni didimu awọn oluṣe aitọ jiyin, kii ṣe gbogbo awọn iṣe ti o ni ibeere ṣe atilẹyin ihinfun. Ni awọn igba miiran, awọn ọna ti o dara julọ wa, awọn ọna eewu lati yanju ọran naa.
Ti o ba n dojukọ atayanyan ihuwasi ni iṣẹ ati pe ko ni idaniloju boya lati fẹ súfèé tabi mu ipo naa ni ọna miiran, o ṣe iranlọwọ lati mọ awọn ami ti o tọka nigbati o yẹ ati pe ko yẹ ki o ṣe igbese.
Kini Whistleblowing?
Whistleblowing jẹ iṣe ti ṣiṣafihan arufin, aiṣedeede, tabi awọn iṣe ti o lewu laarin ile-iṣẹ kan, ile-iṣẹ ijọba, tabi agbari. Nigbagbogbo o kan jijabọ jibiti, awọn irufin aabo, iwa aiṣedeede inawo, tabi awọn aiṣedede miiran si oluṣakoso alaṣẹ ti o ni agbara lati ṣe iwadii ati gbe igbese atunṣe.
Gẹgẹbi agbẹjọro Peter Katz ṣe alaye, “Afọ́fèé jẹ́ ẹni tí ń ròyìn iṣẹ́ tí kò bófin mu, tí ń mú àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀ wá sí ìdájọ́ òdodo.
Ipinnu lati súfèé ko rọrun rara, nitori o le ni alamọdaju to ṣe pataki ati awọn abajade ti ara ẹni, ṣiṣe ni pataki lati ṣe iwọn awọn eewu ati loye awọn ẹtọ rẹ ṣaaju ṣiṣe.
Awọn ami ti o yẹ ki o súfèé
Jẹ ki a bẹrẹ nipa ṣiṣawari diẹ ninu awọn okunfa ati awọn oju iṣẹlẹ nibiti whistleblowing ṣe oye julọ:
1. Ọrọ naa Ṣe Ewu nla kan
Ti o ba ti jẹri arufin tabi iwa aiṣedeede ti o ṣe idẹruba aabo gbogbo eniyan, ti o ṣẹ awọn ẹtọ eniyan, tabi o le fa ipalara nla, whistleblowing le jẹ ipa ọna ti o tọ. Fun apẹẹrẹ, ti ile-iṣẹ kan ba mọọmọ ta awọn ẹrọ iṣoogun ti o ni abawọn ti o fi awọn ẹmi sinu ewu tabi da egbin majele sinu awọn ipese omi agbegbe, ṣiṣafihan awọn iṣe wọnyi le daabobo awọn eniyan aimọye.
Nigbati ọran naa ba kan ipalara nla si awọn oṣiṣẹ, awọn alabara, tabi gbogbo eniyan, gbigbe iduro le jẹ igbesẹ to ṣe pataki.
2. Ijabọ inu ti kuna
Ṣaaju ki o to súfèé ni ita, o yẹ ki o gbiyanju nigbagbogbo lati yanju ọran naa laarin agbari ni akọkọ. Ọpọlọpọ awọn ile-iṣẹ ni awọn ẹka ifaramọ, awọn laini ihuwasi, tabi awọn ẹgbẹ HR ni pataki lati mu aiṣedeede.
Bibẹẹkọ, ti o ba ti jabo awọn ifiyesi rẹ ninu inu ati pe adari kọ lati ṣe iṣe - tabi buru, gbiyanju lati bo rẹ - whistleblowing ita le jẹ aṣayan rẹ nikan. Ti ile-iṣẹ naa ba n foju palapala tabi mu iwa aitọ ṣiṣẹ, gbigbe lọ si ile-ibẹwẹ ilana, ẹgbẹ oluṣọ, tabi agbofinro le jẹ tẹtẹ ti o dara julọ.
3. Ofin Dabobo O
Ni ọpọlọpọ awọn ile-iṣẹ, awọn aabo aṣiwadi wa lati daabobo awọn oṣiṣẹ lọwọ lati gbẹsan, pipadanu iṣẹ, tabi igbese labẹ ofin. Fun apẹẹrẹ, ni AMẸRIKA, awọn ofin bii Ofin Dodd-Frank, Ofin Sarbanes-Oxley, ati Ofin Awọn ẹtọ eke pese awọn aabo fun awon ti o jabo jegudujera owo, sikioriti irufin, ati ijoba guide jegudujera.
Ṣaaju fifun súfèé, o ṣe pataki lati ni oye awọn aabo ofin rẹ. Ti ẹtọ rẹ ba wulo, ti ṣe akọsilẹ, ti o si ni aabo labẹ awọn ofin olofofo, o ṣee ṣe diẹ sii lati ni aabo lati ifẹhinti.
4. O Ni Ẹri to lagbara
Awọn ẹsun nikan ko to. Lati ṣe akiyesi ni pataki, awọn olutọpa nilo ẹri lile. Ti o ba ni awọn imeeli, awọn igbasilẹ owo, awọn gbigbasilẹ ohun, tabi ẹri ẹlẹri ti o ṣe atilẹyin ẹtọ rẹ ni kedere, iwọ yoo ni ọran ti o lagbara pupọ nigbati o mu awọn ifiyesi rẹ wa si awọn alaṣẹ.
Ti o ba n ronu nipa ihinrere ṣugbọn ko ni ẹri taara, ronu apejọ awọn iwe ni pẹkipẹki ṣaaju gbigbe siwaju. Ranti pe ẹri ti a gba ni ilodi si (gẹgẹbi awọn iwe ti ji tabi awọn gbigbasilẹ aṣiri ni awọn ipinlẹ kan) le ṣe ipalara ọran rẹ ju ki o ṣe iranlọwọ.
Awọn ami O yẹ ki o ko súfèé
O kan nitori pe nkan ti odi n ṣẹlẹ, ko tumọ si ifasilẹ jẹ ojutu laifọwọyi.
Eyi ni diẹ ninu awọn ami ti o yẹ ki o ro awọn aṣayan miiran:
1. Ọrọ naa Jẹ Awuyewuye Ibi Iṣẹ, Kii ṣe Aṣiṣe
Kii ṣe gbogbo ọga buburu, eto imulo aiṣododo, tabi eré ọfiisi jẹ idi kan lati fẹ súfèé. Ti ibakcdun rẹ ba jẹ ti ara ẹni - gẹgẹbi ariyanjiyan lori igbega tabi alabaṣiṣẹpọ kan - o dara lati mu u ni inu.
Whistleblowing jẹ ipinnu fun ṣiṣafihan awọn ofin to ṣe pataki tabi irufin iwa, kii ṣe yanju awọn ija ibi iṣẹ. Ti ọrọ naa ba jẹ diẹ sii nipa iselu ọfiisi ju aiṣedede gangan lọ, ronu mimuuṣiṣẹ rẹ nipasẹ HR, ilaja, tabi ipinnu ariyanjiyan ọjọgbọn dipo.
2. O ko ni Ẹri To pe
Whistleblowing laisi ẹri kedere jẹ eewu. Paapa ti o ba fura pe o jẹ ẹtan tabi iwa aiṣedeede, o nilo ẹri ti o daju lati ṣe atilẹyin awọn ẹtọ rẹ. Laisi rẹ, o ṣe ewu ba igbẹkẹle rẹ jẹ. Ati pe ti ọran naa ba lọ ni gbangba, o le paapaa dojukọ ẹjọ ẹgan.
3. Iwọ ko ti ṣawari Awọn solusan inu
Ni awọn igba miiran, ibaraẹnisọrọ ti o rọrun pẹlu HR tabi adari le yanju ọrọ naa laisi iwulo fun whistleblowing ita. Ti ile-iṣẹ ba ni itan-akọọlẹ ti sisọ awọn ifiyesi ihuwasi ni ifojusọna, o yẹ ki o fun awọn ikanni inu ni aye ni akọkọ.
4. Awọn ewu Ju Ipa ti o pọju lọ
Whistleblowing le jẹ ipari-iṣẹ ati taratara sisan. Ti ṣiṣafihan aiṣedeede naa ko ṣeeṣe lati ja si iyipada – tabi ti o ba wa ni ipo kan nibiti o le dojuko igbẹsan pẹlu aabo labẹ ofin - o nilo lati farabalẹ ṣe iwọn boya o tọ si.
Nfi kun Gbogbo rẹ
Awọn aabo whistleblowing wa fun idi kan, ṣugbọn o tun ṣe pataki lati ranti pe awọn eewu ati awọn italaya gidi wa ninu. Nipa farabalẹ ṣe akiyesi gbogbo awọn aṣayan, o le rii daju pe o n ṣe ipinnu ti o dara julọ fun iwọ ati ẹbi rẹ.
